Landschapsbeheer Flevoland

Muurplanten

Locatie
tuin, erf.

Soortbeschrijving
Op oude, verweerde muren kunnen bijzondere planten groeien: muurplanten. Er zijn uiteenlopende soorten zoals Tongvaren, Muurleeuwenbek, Gele helmbloem en Klein glaskruid. Ze hebben met elkaar gemeen dat ze groeien op kalkrijke, min of meer poreuze ondergrond.

Moderne muren zijn voor deze planten ongeschikt. Het cement is te hard en de voegen zijn te vlak, waardoor sporen en zaden moeilijker kunnen hechten en ontkiemen. Daardoor zijn veel muurplanten zeldzaam geworden. Bij de inrichting van de tuin kan op eenvoudige wijze een locatie voor deze bijzondere flora worden gemaakt.

Weetjes

  • Het ontstaan van een mooie muurvegetatie kan een aantal jaren duren, ook als de ideale omstandigheden gecreëerd zijn. Om sneller resultaat te krijgen kan worden overwogen om soorten uit te zaaien of in te planten. Kies voor inheemse soorten!
  • Een aantal muurplanten is beschermd. Ze mogen niet verwijderd worden en hun biotoop moet in stand gehouden worden. Leg uw  plantenmuur dus aan op een plaats waar hij kan blijven en voeg bij opknapwerk om de muurplanten heen
  • Moet om een of andere reden een muurplant toch verplaatst worden, doe dit dan niet in de periode waarin de plant bloeit of sporen vormt
  • Het laten begroeien van gebouwen draagt bij aan energie-efficiëntie. 's Winters wordt door de bladeren en takken warmte vastgehouden en 's zomers blijft het gebouw koeler door beschaduwing van de muren
  • Muurbegroeiing wordt vaak dankbaar door vogels gebruikt om te schuilen en nestelen.
Wat u kunt doen voor muurplanten

Wat u kunt doen voor muurplanten

  • Metsel een plantenmuurtje. Kies hiervoor een beschaduwde plaats, waardoor de muur relatief vochtig blijft. De vochtigheidsgraad wordt verder verhoogd door de expositie van de muur naar het noorden te richten en de zuidkant met grond te begrenzen
  • Gebruik als bindmiddel bij voorkeur kalkhoudende specie in plaats van het moderne Portlandcement. De pH-waarde van kalkspecie is ongeveer 8-9. Dit is veel geschikter voor muurplanten dan Portlandcement dat een pH heeft van 11-12. Bovendien is kalkhoudende specie poreuzer, waardoor het langer vocht vasthoudt en tevens meer kiemingsmogelijkheden voor zaden en sporen biedt. Voor de beste mengverhoudingen zie de tabel (steeds totaal 12 delen, lees de verhoudingen van de verschillende bestandelen van boven naar beneden).

Wat kunt u nog meer doen voor muurplanten

  • Voeg niet te netjes: juist in kieren en scheurtjes kan makkelijker gehecht en gekiemd worden
  • Gebruik zo mogelijk oude, verweerde, ruwe of anders beschadigde stenen, zodat er kieren, gaten en scheuren zijn. Zachtere steensoorten of kalkrijke natuurstenen zijn aan te bevelen
  • Ook (schuur)muren en schuttingen kunt u laten begroeien. Hier kunnen met name klimplanten zoals Bosrank (Clematis), Hop, Klimop en Kamperfoelie een plek krijgen en zorgen voor een prachtig groen aanzicht
  • Een aantal klimplanten moet geleid worden met klimhulpen omdat ze zichzelf niet kunnen hechten. Hiervoor zijn klimrekken, klimhulpen en spandraad te gebruiken. Het voordeel is dat deze er bij onderhoud van de muren eenvoudig kunnen worden afgehaald en na de werkzaamheden weer kunnen worden teruggeplaatst
  • Klimop hecht zich d.m.v. hechtwortels aan muren. Bij zacht, kalkhoudend voegmateriaal kan deze plant de muren beschadigen. Bij hard cement is dit risico nihil. Bedenk dus van tevoren welke specie u wilt gebruiken voor gebouwen

Overige informatiebronnen

Links

Boekentips

  • Denters, T., R. Ruesink & B. Vreeken, 1994. Van Muurbloem tot Straatmadelief. KNNV, Utrecht. ISBN 90-5011-065-7
  • Maassen, J., 2007 - De groene vestingmuren van 's-Hertogenbosch. Uitgeverij Heinen. ISBN 90-8680-082-3 (Korstmossen en andere muurplanten)
  • Sneep, J.W., 1988 - Handleiding voor de bescherming van bedreigde muurplanten. Ministerie van Landbouw en Visserij.