Landschapsbeheer Flevoland

 

Essentaksterfte: een boomziekte met grote gevolgen.

In een tijdsbestek van 20 jaar heeft de essentaksterfte zich over geheel Europa verspreid. De laatste 8 jaar zijn de gevolgen van deze ziekte ook in Flevoland op verontrustende wijze zichtbaar.


Schimmel
Essentaksterfte  wordt veroorzaakt door de schimmel vals essenvlieskelkje (Hymenoscyphus  fraxineus met als aseksuelevorm  Chalara fraxinea).  Deze schimmel tast verschillende essensoorten aan, waaronder de Europese es,  Fraxinus excelsior.  Deze es hoort thuis op de voedselrijke rivier - en  zeeklei en is bij de inrichting van Flevoland op ruime schaal aangeplant. Als de verwachting uitkomt dat maar een gering deel van de essen zal overleven, heeft dit grote landschappelijke gevolgen voor Flevoland.

Verspreiding
De schimmel vormt sporen, die door de wind worden verspreid.  De verschijnselen van de ziekte zijn te zien op blad, takken en stam. De aantasting begint bij de blad- en takaanzet.  Als een tak rondom is aangetast, sterft deze af. Dit is vooral te zien in de top van de boom. In sommige jaren kan de aantasting minder zijn en lijkt de boom zich herstellen, doordat er onder de afgestorven toppen  nieuwe twijgen groeien.  In jaren met een zware infectiedruk kunnen deze takken opnieuw geïnfecteerd worden. Of de infectie doorzet, hang af van de mate van resistentie van de boom. 

Wel of niet kappen?
Om die reden is het niet verstandig om bomen met een lichte aantasting preventief te kappen.  Nakomelingen van deze bomen zijn mogelijk resistent tegen de schimmelaantasting en daarmee van belang voor de toekomst van de es.

Bomen met een zware aantasting en veel dood hout vormen een risico voor de directe omgeving. In dat geval is kappen van de boom de enige oplossing.  Aangezien er ook veel essen in erfbeplantingen staan kan dit voor veel erven ingrijpende gevolgen hebben. Gemeente Dronten heeft er daarom voor gekozen om Landschapsbeheer Flevoland in te schakelen om erfbewoners te adviseren hoe om te gaan met  essentaksterfte in hun erfbeplanting.

Ervaring
In de afgelopen jaren heeft Landschapsbeheer Flevoland veel ervaring opgedaan met essentaksterfte. Bij het advies  volgen we het ‘Praktijkadvies Essentaksterfte’ van de VBNE (vereniging van bos- en natuureigenaren) en maken we gebruik van onze eigen jarenlange praktijkervaring  in de Flevolandse situatie. De gemeente Dronten heeft ons verzocht deze ervaring in te zetten voor bewoners van erven.

Meer informatie bij Tiem van Veen, (0320) 294939 of veen@landschapsbeheer.net

Artikel 'Leve de es! Vakblad natuur, bos en landschap maart 2017